De leugen van de markt: deel 2

adorno b

‘De enige overgebleven maatschappelijke doelen zijn macht en financieel gewin.’                            [Theodor W. Adorno]

Een markteconome die haar oratie als bijzonder hoogleraar begint met de woorden ‘drukke winkelstraat in Amsterdam Zuid’ [P.C. Hooftstraat] en ‘prachtige Bentley’, zegt eigenlijk al genoeg. Hoogleraar Baarsma was en is geobsedeerd door het onderwerp dat zij bestudeert: geld, luxe, welvaart. Logisch, dat ligt besloten in de wetenschap die ze beoefent: de markteconomie.

Wanneer de volgende woorden aan bod komen, wees dan op je hoede: ‘Voor economen is marktwerking al eeuwenlang een neutraal instrument, dat helaas is gepolitiseerd en gemoraliseerd.’ ‘De markt is neutraal’, sprak de hoogleraar destijds uit in haar oratie, en: ‘Tegenstanders van marktwerking vinden dat zij de hoogste ethische waarden aan hun zijde hebben.’

De woorden over het ideaal van een neutrale markt van de hoogleraar klonken twee weken geleden wederom. SEO Economisch Onderzoek, waarvan Baarsma de directeur is, publiceerde een rapport over belastingontwijking via ons land. Baarsma: ‘Ik geef cijfers, geen oordeel’, en: ‘discussie is slechts mogelijk op basis van de juiste cijfers.’ De opdracht kwam van de inmiddels opgeheven lobbygroep Holland Financial Centre (HFC), waarvan Sjoerd van Keulen van SNS Reaal voorzitter was.

Uitkomst? Ons land is geen belastingparadijs. Slechts in enkele gevallen kan men spreken over belastingontwijking, maar de 12.000 brievenbusfirma’s leveren wel even 10.000 banen op (accountants, fiscalisten, juristen) en de schatkist 3 miljard euro. Dat kunnen we goed gebruiken. De ontwikkelingslanden lopen ook minder inkomsten mis dan verwacht, slechts 145 miljoen.

Haar collega-hoogleraren noemen het onderzoek ‘stupide’ en een ‘pijnlijke blunder’. Door een rekenfout heeft SEO de werkgelegenheid flink overschat. Het gaat maar om een kleine groep hoogopgeleide Nederlanders die belastingconstructies bedenkt waardoor ontwikkelingslanden volgens Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) meer dan 771 miljoen mislopen. ‘Meer dan’ omdat SOMO een aantal geldstromen buiten beschouwing heeft gelaten. De Europese Unie loopt zelfs duizend miljard aan belastinginkomsten mis, bijna het dubbele van de begroting die burgers moeten ophoesten.

Wie heeft er gelijk? Opdrachtgever is zoals gezegd HFC, opgericht op een feestje van advocaten die met accountants de dienst uitmaken, en vervolgens opgeheven vanwege de ondoorzichtigheid van de privaat-publieke geldclub, ook wel belangenverstrengeling genoemd. Om te eindigen met een variant op de slogan van de bekende dieetboter: Je bent zo neutraal als je je voelt.

 Ron Kretzschmar

Share Button

2 Reacties op De leugen van de markt: deel 2

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Volg ons op twitter
Zoeker
Rubrieken