all is lost 1

Een spannende film over een zeiler in nood die in de oneindige ruimte van de Indische Oceaan probeert te overleven. ‘Onze man’, zoals hij genoemd wordt in de aftiteling van de film, wordt gespeeld door Robert Redford. Behalve een harde vloek aan het eind en een paar gesproken regels aan het begin bevat All Is Lost geen tekst. De zeegeluiden worden briljant benut om de ontstane stilte in te vullen.

Onze man wordt wakker van water dat zijn zeilboot binnendringt. Een in zee gevallen container, gevuld met sportschoenen, heeft zijn boot geramd. De man onderneemt hectische pogingen om van het water af te komen, redden wat er te redden valt. Wat volgt is een claustrofobisch aandoende overlevingsstrijd tegen de elementen. Hij moet onder meer een heftige storm zien te overleven en zeewater enigszins drinkbaar zien te maken.

Over de man zelf komen we weinig te weten. Waarom een man zielsalleen een dergelijk zeeavontuur aangaat, is en blijft de vraag. De man is een mysterie. Hij is in ieder geval resoluut en onverschrokken, en weet wat hem te doen staat. Zonder de 77-jarige Robert Redford had deze minimalistische en onconventionele film nooit gemaakt kunnen worden. Het stille emotieloze acteerwerk is typisch Redford en past perfect bij de film.

Redford mag inmiddels een man op leeftijd zijn, als acteur is hij tijdloos. Ondanks de vele rimpels en groeven op zijn gelaat heeft hij nog steeds jeugdig elan. Diens onmiskenbare charisma draagt de film, zijn taaie overlevingsdrang zorgt ervoor dat we om hem gaan geven. Onze man móet wel overleven, al lijkt de kans daarop gering. Het is een knap staaltje acteerwerk om vrijwel emotieloos toch de onpeilbare diepte van doodsangst bij de kijker op te wekken.

Actief blijven is uiteindelijk de enige optie. Om in de buurt van de vaarroute van containerschepen te kunnen komen, gebruikt hij ouderwetse navigatieapparatuur. Maar hoe moeten de zeevaarders vervolgens een nietige figuur die met zijn armen staat te zwaaien opmerken in de immense weidsheid van de oceaan? Vele overlevingstactieken passeren de revue. Wanneer hij zijn gehavende zeilboot verlaat om zij helse tocht in een reddingssloep voort te zetten, wordt hij nog kwetsbaarder voor de elementen. Storm en haaien kennen geen erbarmen.

all is lost 2

Regisseur C.J. Chandor werd bekend door zijn debuutfilm Margin Call (2011). Die film speelt zich af op een kantoor waar beurshandelaren in paniek de financiële crisis van 2008 proberen te overleven. Een al nerveus gepraat door machtige mannen die controle proberen te krijgen over iets wat hun vermogen te boven gaat. In die zin is Margin Call óók een overlevingsverhaal, al weten die zakenlui, in tegenstelling tot onze man in nood in All Is Lost, de sympathie van de toeschouwer in het geheel niet te winnen.

De nietigheid van de mens tegenover de natuur is een klassiek thema in de literatuur. The Old man and the Sea van Ernest Hemingway is met zijn metaforische lading misschien wel de mooiste verbeelding hiervan. In dit boek gaat het over de schijnbaar futiele poging om een grote vis te vangen. Futiel maar tegelijkertijd wel degelijk heroïsch. Dat is de overlevingsstrijd van de eenzame man in All Is Lost ten voeten uit.

Ulrik van Tongeren

All Is Lost (Universal Pictures International, 2013), nu in de bioscopen.

Door ravage

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*