JP Coen blijft in Amsterdam ondergronds

33

AMSTERDAM – De naam Coentunnel, vernoemd naar de omstreden kolonisator Jan Pieterszoon Coen, wordt niet gewijzigd. De commissie die daar over gaat, vindt het te duur en te verwarrend voor het weg- en scheepvaartverkeer.

Voor weggebruikers staat de Amsterdamse Coentunnel, gelegen onder het Noordzeekanaal, vooral bekend om zijn verkeersopstoppingen en –ongelukken. Wat maar weinig mensen weten, is dat de ondergrondse verbinding tussen de Zaanstreek en Amsterdam-West vernoemd is naar Jan Pieterszoon Coen, de voormalige baas van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) die begin 17e eeuw onder meer verantwoordelijk was voor misdaden tegen de mensheid. De Coentunnel werd in 1966 aangelegd en heeft z’n naam te danken aan de nabijgelegen Coenhaven die in 1921 werd gegraven.

Nadat in 2013 de Tweede Coentunnel in gebruik werd genomen, diende Albert Brinkman, zoon van verzetsstrijder Cornelis Brinkman, oktober vorig jaar zowel bij het gemeentebestuur van Zaanstad als Amsterdam het verzoek in om de naam van de twee tunnels te wijzigen in de Walraven en Gijs van Hall tunnel, verzetshelden uit de Tweede Wereldoorlog. Het antwoord hierop van Zaanstad was kort en ronduit teleurstellend. Brinkman kreeg het advies om het verzoek tot naamswijziging in te dienen bij Rijkswaterstaat, eigenaar van de Coentunnel.

Namens het gemeentebestuur van Amsterdam liet burgemeester Van der Laan weten het voorstel van Brinkman weliswaar sympathiek te vinden maar niet te kunnen honoreren vanuit praktische overwegingen. Zo zou naamswijziging van de Coentunnel, en dus ook de Coenhaven, tot verwarring kunnen leiden bij het weg- en scheepvaartverkeer, brengt het administratieve en maatschappelijke consequenties met zich mee, alsmede aanzienlijke kosten. Om die redenen is de gemeente Amsterdam ‘erg terughoudend bij het toekennen van nieuwe namen aan bestaande openbare ruimten’, aldus Van der Laan.

De Commissie Naamgeving Openbare Ruimte vindt naamswijziging dan ook een slecht plan, laat de burgemeester weten. Ook moeten er bij naamswijziging op basis van gewijzigde opvattingen ‘zwaarwegende redenen’ zijn die nog niet bekend waren toen de naam werd gegeven. ‘Een belangrijke afweging bij het handhaven van persoonsvernoemingen is het uitgangspunt dat de betekenis van de vernoemde persoon in de context van zijn eigen tijd moet worden gezien en geen nieuwe beoordeling van bekende feiten plaatsvindt met een hedendaagse bril’, schrijft Van der Laan.

Bij de gemeente Amsterdam hebben meerdere mensen geklaagd over de naam van de beruchte tunnel. Anderen stelden voor om de tunnels naar Multatuli te vernoemen, een schrijver uit de 19e eeuw die uiterst kritisch publiceerde over het Nederlandse koloniale bewind. Overigens past Amsterdam wel degelijk namen aan. Denk aan de Stalinlaan die in 1956, na de inval van de Sovjet-Unie in Hongarije, binnen korte tijd werd veranderd in Vrijheidslaan. Ook het Van Heutsz monument werd in 2004, na een periode van langdurig protest, gewijzigd in Monument Indië-Nederland.

Naast de Coenhaven en Coentunnel kent Amsterdam nog de JP Coenschool, een basisschool in de Indische Buurt. Ook zijn er in het straatbeeld drie koloniale beelden zichtbaar ter nagedachtenis aan de gewelddadige overheerser. De bekendste daarvan bevindt zich aan de gevel van de Koopmansbeurs aan het Damrak. In Hoorn, geboorteplaats van Coen, heeft een actiegroep in 2012 weten te bewerkstelligen dat de plaquette op de sokkel van het standbeeld van Coen nu ook een kritische tekst bevat. Overigens, volgens het comité niet kritisch genoeg. Sailliant detail: komende zomer wordt aan de achterzijde van het Amsterdamse CS de Michiel de Ruyter tunnel geopend

Share Button

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Volg ons op twitter
Zoeker
Rubrieken