De tragiek van Wouter van Dieren

37

Milieubeschermer Wouter van Dieren kan zich momenteel beter niet op ‘zijn’ eiland Terschelling vertonen. Sinds een aantal maanden is hij het middelpunt van een rel over de boorplannen van Tulip Oil.

     door Freek Kallenberg

Begin deze eeuw was Wouter van Dieren initiatiefnemer van het plan om naar gas te boren in de Waddenzee in ruil voor het stoppen van de kokkelvisserij. De kokkelvisserij was, zo meende hij, funest voor het ecosysteem. Gaswinning echter kon, volgens Van Dieren, met de modernste technieken geen enkel kwaad. Milieuorganisaties als Greenpeace en Natuur en Milieu en aanvankelijk ook de politiek waren fel tegen.

Maar Van Dieren trok aan het langste eind. De gaswinning kwam er, de kokkelvissers werden uitgekocht en als deel van de deal werd in 2004 het Waddenfonds gesticht, waarmee de ecologische en economische kwaliteiten van de Waddenzee verstevigd moest worden. Terschelling ontving de afgelopen jaren bijvoorbeeld in totaal 12 miljoen voor natuurontwikkeling en duurzaamheidsprojecten uit dit fonds.

  Tulip Oil

Bij de mogelijke gaswinning op Terschelling had Van Dieren eenzelfde constructie in gedachten. Twee jaar geleden werd hij benaderd door het Nederlandse bedrijf Tulip Oil, opgericht door oud-directeuren van Shell en de NAM. Zij willen een klein gasveld aan de noordkust van Terschelling exploiteren. Van Dieren werd gevraagd het draagvlak hiervoor te onderzoeken. Hij riep een klankbordgroep in het leven met prominente Terschellingers en zij spraken ook over mogelijke compensatie voor de eilanders.

Van Dieren benadrukt geen voorstander te zijn van gaswinning. Maar, zo meent hij, dat hou je toch niet tegen als Den Haag dat wil. Dus kun je er maar beter zoveel mogelijk geld uitslepen. Geld dat Terschelling volgens Van Dieren goed kan gebruiken. Milieutechnisch kan er bovendien niets misgaan, zo meent hij. Aardbevingen zoals in Groningen zijn, omdat het een klein gasveld is, uitgesloten.

Maar juist die aardbevingen gooiden roet in het eten. De Terschellingers, die aanvankelijk nauwelijks interesse hadden voor de boorplannen, werden wakker geschud. De actiegroep Gasvrij Terschelling werd opgericht, er werd een petitie gestart en een protestlied gemaakt. Van Dieren en zijn klankbordgroep waren van de ene op de andere dag de gebeten hond.

Vriendjespolitiek en belangenverstrengeling, zo wordt hen verweten. Tulip Oil heeft immers een donatie gegeven aan het jaarlijkse Springtij-festival, een initiatief van Van Dieren. En een deel van de compensatiegelden zou gaan naar zijn nieuwe geesteskind ‘De reis van Brandaan’, een permanente multimediale tentoonstelling over duurzaamheid, milieu en energie.

Bovendien was Van Dieren wel erg goede vrienden met de Tulip Oil-directeuren en met oud-minister Dekker – wiens bedrijf Royal Haskoning de opdracht had gekregen voor de Milieu Effect Reportage. Toen mevrouw Dekker haar bezoek aan het eiland moest afzeggen omdat er een massale protestactie werd gepland en Van Dieren telefonisch werd bedreigd, hief de klankbordgroep zichzelf op.

38

  Miskend

Van Dieren voelt zich nu slecht begrepen – hij heeft er ongetwijfeld het beste uit willen slepen voor zijn eilanders en er is geen reden aan zijn goede bedoelingen te twijfelen. De tragiek is een andere. Van Dieren heeft naar eigen zeggen een naam op te houden als dé makelaar van al die belangen rond energie en duurzaamheid. Overal in Europa zijn onderhandelingen gaande tussen de milieubeweging, overheid en industrie en in zijn ogen is Van Dieren als geen ander in staat daar het beste voor het milieu uit te slepen.

Dat zal best, maar deze manier van denken is niet meer van deze tijd. Het past bij een ouderwets milieubeleid dat er op is gericht om de schade van economische activiteiten, of het nu gaswinning, olieboringen, industrie industriële landbouw of snelwegen zijn, zo klein mogelijk te houden en anders te compenseren. Voor elke snelweg een ecologische schaamstrook en voor elke boorlocatie een compensatiefonds.

We kunnen niet langer de schade van economische activiteiten aan mens en natuur zo klein mogelijk houden, maar moeten bij al onze activiteiten de kracht van de natuur, van ecologische systemen, als uitgangspunt te nemen. Waarom energie en warmte winnen uit gas en olie als zon, wind en water in overvloed aanwezig zijn. Waarom gif spuiten als er in de natuur voldoende natuurlijke methoden te vinden zijn om ziektes tegen te gaan?

Klimaatverandering en de uitholling van het natuurlijk ‘kapitaal’ vereisen dat we niet langer genoegen nemen met het minder ‘slecht’ maken van economische processen. Daarvoor hebben we geen ‘makelaars’ als Van Dieren nodig die bemiddelen tussen de belangen van economie en ecologie, maar systeemveranderaars die werken aan de transitie naar een ecologische economie. Economische processen moeten het ecosysteem versterken. Een gasboring doet dat nooit. Compensatie of niet.

De auteur is medewerker van milieumagazine Down To Earth. Bovenstaand commentaar is hiervan afkomstig.

 

Share Button

5 Reacties op De tragiek van Wouter van Dieren

  • brabander schrijft:

    Wie ooit op dit mooie eiland is geweest, zal begrijpen wat de bewoners roert.
    Ook de bewoners van het Amerikaanse Oklahoma werd verteld makkelijk geld
    te kunnen verdienen, als ze hun land zouden openstellen voor gaswinning…
    En kijk nu eens…de ene aardbeving na de andere.
    Dat het bij Terschelling niet gaat on “fracking” doet er niet toe.
    Een eiland is per definitie kwetsbaar.
    Een eiland drijft als het ware op zandkorrels, wanneer deze door wat voor reden dan ook,
    tot trillingen worden gebracht kunnen ze “vervloeien”…het eiland spoelt simpelweg de zee in.
    Ga maar eens kijken op de site van het Amerikaanse USGS, waarin dit allemaal wordt uitgelegd.

  • Wim schrijft:

    Beste Brabander,
    Ik ben het met je conclusie eens. Bij Terschelling gaat het ook om fracken. Dus dubbel jammer.
    Oud economisch redeneren vertraagt de echt benodigde transitie.

  • Peter schrijft:

    Leuk bericht , uit eindelijk gaat het om
    macht en geld ! Ieder een kun je daar mee gek maken en een hele boel mooi praterij .. Geen gas boring op terschelling wel zonne panelen en water panelen dan word terschelling zelf voorzienend weg met alle projecten of project ontwikkelaars… Gewoon ff nadenken met een gezond verstand ! Groetjes voor een vrij Terschelling in alles de guru

  • knarfist schrijft:

    Op Terschelling kookt of stookt niemand op gas? Netjes hoor.

  • jan sietsma schrijft:

    de plannen om naar gas te gaan boren waren er al een tijdje maar dit was in beperkte kring bekent. we hebben hier op het eiland niet zitten slapen maar je voelt je gewoon overvallen door deze plannen. gelukkig is het goed opgepakt door een paar mensen en zie het resultaat van de petitie. online al meer dan 17000 en ook nog de lijsten die op allerlei locaties liggen,ook al meer dan 4000. het gaat de goede kant op maar een handtekening zetten is niet genoeg. 27 mei wordt de petitie overhandigd en we hopen dat heel veel “niet eilanders” ons gaan steunen in den haag. er is nog veel te doen want voor dat je weet legt kamp alles naast zich neer en rijden hier heel veel zware vrachtwagens over het eiland met allerlei zooi. het gaat niet alleen om onze eigen belangen maar om de hebzucht van allerlei types die plotseling op allerlei plekken kunnen opduiken. steun ons en trouwens bestaat groen front nog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Volg ons op twitter
Zoeker
Rubrieken