Irrational Man

irrational_man_01

De 79-jarige Woody Allen komt nog steeds jaarlijks met een nieuwe film op de proppen. Er wil nog wel eens een zwak exemplaar tussen zitten, maar met zijn nieuwste opus, alweer zijn 48-ste, weet hij te verrassen. Irrational Man, een combinatie van luchtige komedie en somber drama culminerend in een spannende thriller, is een vreemde film.

De veertiger Abe (Joaquin Phoenix) geeft als filosofiedocent op een kleine Amerikaanse universiteit in New England een zomercursus. Hij heeft een reputatie als baanbrekend docent, befaamd rokkenjager en zware drinker. Twee vrouwen vallen al snel voor hem: de jonge onbedorven studente Jill (Emma Stone) en zijn leeftijdgenoot en collega Rita (Parker Posey). Met Rita heeft hij een plichtmatige affaire. Wanneer hij op haar uitgekeken is, begint hij een platonische relatie met de zonnige Jill. De vraag is wat deze vrouwen nu eigenlijk in hem zien.

Duidelijk is dat Abe in een existentiële crisis verkeert. Hij is uitgeblust en op zoek naar een doel voor zijn verdere leven. Dat doel dient zich onverwacht aan. In een restaurant luistert Abe, in gezelschap van Jill, een gesprek af van een aanpalende tafel over een corrupte rechter die op het punt staat groot onrecht aan te doen. Daar gaat bij Abe een lichtje branden. Hij kan een goede daad verrichten door de wereld te verlossen van een slecht mens. Abe beraamt, zonder medeweten van Jill, een moord op de rechter. Dat macabere idee geeft hem weer levenslust.

irrational_man_02

Irrational Man valt in twee helften uiteen. De film vangt aan in de vorm van een lichtvoetige satire over het universiteitsleven met allerlei affaires en roddels van dien. Vervolgens verandert het karakter van de film in een duister drama. Dat drama herinnert aan vroegere films van Allen als Crimes and Misdemeanors en Matchpoint waarin de perfecte moord centraal staat. Die films gaan over de wijze waarop men de meest amorele daad, het doden van een mens, voor zichzelf weet te rechtvaardigen.

In Irrational Man verwerkt de filmmaker hetzelfde thema en doet dat op onverwacht scherpe wijze. Hierbij geholpen door een ijzersterke en doorleefde vertolking van Joaquin Phoenix als de amorele universiteitsdocent. Dat er nogal wat filosofische bespiegelingen in de film zitten die het geheel weinig gewicht geven, is geen bezwaar. De rauwe realiteit van het beramen van de misdaad, en de hierbij samenhangende schuld en boete, geven het geheel een onverwachte punch. Woody Allen kan als interessant regisseur zeker nog niet afgeschreven worden.

Ulrik van Tongeren

Irrational Man (Paradiso, 2015), nu in de bioscopen.
Share Button

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

Volg ons op twitter
Zoeker
Rubrieken